Mali endeks dalgalarının detaylı analizi

Mali endeks yılı 90 binin üstünde kapattı. Bu 30 Aralık 2013 pazartesi günü günlük %6 'yı geçen yükseliş sayesinde oldu. 85 binlerden 90 binin üstüne çıktı. 31 Aralık yine 90 binin üzerinde kapatıldı. Ancak 2014'ün ilk işlem gününden itibaren 90 binin altına indi cuma günü itibari ile 87 binlerde. Aşağıda detaylı olarak mali endeks grafiğini incelemeye çalıştım.

Bu grafik aslında bir toplumun gidişatının grafize edilmiş hali gibi. Uzun vadeli grafikler bu süre içerisinde olan önemli olayların bir bağımlı değişken üzerindeki etkilerinin özetidir denilebilir. Dolayısıyla grafiklerden ön görülerde bulunulabilir.

1. dalga FED'in açıklamalırı ile gelişen piyasalarda oluşan satış dalgası idi ve ulusal mali endeksin 2010'dan bu yana olan pozitif dalgasını çok kısa bir sürede bitirdi. Bu dalgaya GEZİ olayları  ve Suriye ile olası savaş riski eklenince 2. dalganında dibine gelindi. Suriye savaş riskinin azalması ve gezi olaylarının durulması ile 2. dalga dibinden dönüldü ancak 2. dalga üst sınırından tekrar bir düşüş gelişti. Bu ne demek FED etkisi artık Türkiye endeksi üzerinde kalıcı etki göstermiş.

 Şu anda ise 17 Aralık Yolsuzluk soruşturması ile 3. dalgaya girdik. 3.dalga ise 2006 zirvesinden sonraki artıların yendiği düşüş dalgası.  Bu dalganın dibi mali endeks için 77 bin (TL  cinsinde)

Şimdilik bu dibe biraz var. Peki 3. dalgadan daha aşağısı...

  3. dalgadan sonrası bir tür fırtına denilebilir. Bu dalga daha önce Avrupa borç krizinin neden olduğu düşüş dalgasında ihlal edildi. Aslında bu dalganın olgunlaşma etkisi denilebilir (Bana ait olan bir tanımlama). Bir dalganın olgunlaşma kuralı ya bir önceki zirvenin test edilmesi (bu test esnasında zirve noktası aşağı doğru kırılabilir)  yada uzun vadede tekrarlayan dip seviye testi olacak
(bu grafik 27 Aralık 2013 gününün grafiği)

3. dalgadan sonrasını inceleyelim.

 

4. dalga

4. dalga içinde küçük olgunlaşmamış dalgalar mevcut bu dalgalar bir önceki zirveyi test etmeyen dalgalar. Bu olgunlaşmamış dalgaların geri dönüşlerde bir destek görevi dörmeyeceğini varsıyorum.

4. dalga 2000 yılında başlayan düşüş bu dalga tekrarlayan dip seviyeleri ile olgunlaşmıştır. 2003 yılında koalisyon hükümetinin yaptığı bir çok köklü düzeltmelere karşın yükselme tek parti hükümeti kurulması sonrası başlamıştır sonuçta 4. Dalgayı pozitif yönde başlatan şey bir tür siyasi istikrar ve kurulan tek parti hükümetiydi. Bu günlerde yaşadığımız sorun ise bu siyasi istikrarın bozulma riski

4. dalgayı biraz daha detaylı inceleyelim bu dalganın zirvesi 77 binler 2008 Lehman-bankacılık krizi ile kırılmıştır(3.Dalganın olgunlaşma teyididir). Dikkat edilmesi gereken nokta bu dip 2000 krizinin zirvesinden dönmüştür. Yani koalisyon hükümetinin 2001 krizi sonrası aldığı önlemlerle gelişen bankacılık test edilmiştir. 2001’de alınan önlemler 2008’deki krizin etkisini sınırlamıştır. Ve bu noktada siyasi istikrarın getisi olan tüm artılar sıfırlanmıştır. Eğer 2001 krizi sonrası alınan önlemler yeterli olmasa idi bu dalga dahada derinleşebilecekti – sonrası bir fırtına olabilirdi-  .

Dalgaları tekrar açıklayalım

1.       Dalga Avrupa borç krizi sonrası FED’in başlattığı tahvil alım programının artısı olan dalgadır

2.       Dalga 2008 Lehman-bankacılık krizi sonrası FED ve diğer tüm merkez bankalarının düşük faiz politikaları sonucu oluşan likidite bolluğunun artı dalgasıdır.

3.       Dalga 2006 yılında muhtemelen danıştay saldırısı sonrası çıkan toplumsal tepkiler siyasal istikrarsızlık nedeniyle oluşan düşüş sonrası yargılama sürecinin oluşturduğu bir dalga

4.       2000 yılındaki zirvede sonra ekononmik ve siyasal krizinin tetiklediği düşüş sonrası alınan birtakım bankalcılık önlemleri ve ardından kurlan tek parti hükümeti ile sağlanan siyasal istikrar ile oluşan artı dalga.

Burada önemli olan bir nokta 3 ve 4. Dalgalar aslında iç içe dalgalardır. 3. Dalganın dibi gerçek bir zirveyi test etmediği için 3. Dalga dalga olgunlaşma teoremini tam karşılamıyor. Bu nedenle 3 ve 4. Dalgaların artı oluşturdukları sınırlar tam olarak ortaya konulamıyor. 2000’den sonraki düşüş bir bankacılık krizi ancak bu kriz bir siyasal istikrarsızlık oluşturuyor. Ve bu siyasal istikrarsızlık çözülmediği için alınan önlemlerin etkisi bir dalga ortaya çıkaramıyor. Siyasal belirsizlik kalkınca bir artı dalga oluşuyor. Bu artı dalgalar siyasi istikrar ve mali potikaların ortak oluşturduğu dalgalar.  Bunu ayırmak  güç ve ekstra incelemeler gerektirecektir.  Bu noktada 2008 krizi sonrası (bu bir global finansal krizdir) endeksin geldiği dip nokta ile 2001’de görülen dip nokta arasında yaklaşık 12-13  bin puanlık pay var bu bu bileşik 3 ve 4. Dalgaların siyasal istikrara düşen payı olarak görülebilir.   Buda 3. Dalgadaki 90 bin 77 bin arası paya kabaca denk düşmektedir.  Yine kaba bir tahminle içinde bulunduğumuz siyasal istikrarsızlığın dip noktası 77 bin civarıdır denilebilir. Ancak olası siyasal risk yükseliş dalgasındakinin tersine bir finansal istikrarsızlığı tetikler ise işte o zaman işler çok büyük risk içeriyor demektir - bu bir fırtına doğurabilir- ( o halde sorumluluğu olan herkes önlem almak için gerekli ciddiyeti göstermelidir)

Mali endeks tekrar 90 binin üstünde

Mali endeks grafiği bize çok önemli bilgiler veriyor.
Mali endeks cuma günü 81 799'u gördü ordan 85171'e kadar tekrar yükseldi. Bu gün 90550 gibi anormal bir yükseliş gösterdi %6,32'lik bir yükseliş.
Bayraktar'ın hafta içi istifa ederken "başbakan da istifa etmeli " cümlesinin ardından 93 binden 89 bine indi. Bu gün ise % 6 yı aşan bir yükselişle 90 binin üstüne çıktı.
Bir önceki yazımda 90 bin 77 bin arası 3. dalga diye bahsettiğim aralık aslında net bir şekilde ülkedeki siyasi riski gösteren dalga aralığı olduğu görülüyor. Yani bir siyasi istikrarsızlık olasılığında mali endeks 90 binin altına iniyor yada bu istikrarsızlığın olmayacağına dair bir düşünce gelişirse 90 binin üstüne çıkıyor.
Daha öncede Gezi olayları ve takiben Suriye gerginliği ile 90 binin altına inmiş sonra tekrar 90 binlerin üstüne çıkıp 110 binden dönmüştü.
sonuç:
1.90 binin üzerinde kalınıp kalınmayacağı çok önemli
2. siyasi risk yok ise dip 90 bin mali endeks  siyasi risk var ise zirve 90 bin mali endeks

Mali endekse göre hisse senetlerinde %10 daha düşme potansiyeli var

Mali endesin 90 bin desteğinin altında 2. kapanışı. Bu sabah açılışta 90 bin üzerini denedi ancak ikinci seans sonu artan satışlarla 86247 'den kapattı.
Bir iki gün içinde 90 bini geçemez ise ki bunu başarabilecek bir enerji görmüyorum artık Lehman krizi sonrası oluşan artı dalgadan tamamen çıkmış alacağız. Şimdi üst bant 90 bin alt bant77 bin (1 mart 2006 zirvesi  arada bir 84 bin var 24 temmuz 2007'deki ara zirve )
84 bin çalışabilir ancak dip oluşturacak bir seviye olduğunu düşünmüyorum ancak 77 bin dip oluşturabilir .  Eğer 77 bine doğru hareketlenme olur ise koşullarda öngürülebilirlik artmış ve belirgin bir risk yok ise bu seviye dip olabilir. Bu harekette 77 bin 90 bin bandında devam edebilir. Daha yukarısı yeni bir hikaye demek
 Aşağıdaki grafikte net olarak görülüyor (mali endeksin 12 yıllık grafiği) Şu an 1 ve 2. yükseliş dalgaları bitirilmiş durumda şimdi 3. dalgaya girmiş durumdayız. hesapları buna göre yapmak gerekir.

Elinde hisse seneti yatırımı olanlar için

11 Eylül 2013'de yazdığım blog yazısına bakabilirsiniz. O düşüş dalgasında malı endeksin 2007 zirvesi 90binlerdeki seviye destek gorevi görmüştü. Bu seviye kırılırsa düşüş ivme kazanabilir. Bu seviyenin takibinin önemli olduğunu düşünüyorum. http://biryatrmcininekonomiguncesi.blogspot.com/2013/09/mali-endeks-90-bin-destegi-calsms.html

FED sonrası yorum

ABD için isler  yolunda  ekonomi toparlıyor. Olumsuz bir durum olursa FED sağlam bir sekilde ayakta duruyor. Böyle bir ortamda ABD hisseleri yukselmeyecekte ne zaman yükselecek.
Bize gelince biz kırılgan beşlinin icinde su donemde en kırılganlıyiz. bizim hisse senetleri piyasamızda olumlu bir dalga beklemek doğru olmayacaktır.
yarından itibaren gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler ve özellikle daha kırılgan olanlar arasındaki fark belirginlesecek.
Yarın için  BİST'te düşüş bekliyorum. Dolar merkez bankasının müdahelesi olasılığını dislarsak yükselişe devam edecek (merkez bankası dolar politikasını yeniden düşünmesi gerekir. Dolar çağı savım doğru çıkarsa bizim ekonomimiz için dolar çağına uygun bir strateji faydalı olacaktır. Aksi taktirden akıntıya ters kulaç atıp enerji ve mevki kaybedebiliriz.

FED tahvil alimini azaltmaya başladı

 FED Uzun süredir konuşulan tahvil azaltim programını bu toplantıda  başlattı.
Mayıs'da yazdığım bir gerekçe vardı Bernanke'nin 8 yilin sonunda ben kriz için gerekenleri yaptım iyi sonuc aldım ve bu programı geri çekmeye başladım diye bilmesi için tahvil azaltimina gitmesi gerekir demiştim.  Tahvil azaltimina azaltma Bernake'nin başarısının net teyidi anlamına geldigi açık.  Bundan sonrası yeni baskanın isi. Bu teori nedeniyle son toplantıdan tahvil azaltimina gidilmesi bana daha yüksek olasılıkla gelmişti.
Bir diğer önemli nokta uzun vade eurodolarin 1.60'lardan  başlayan düşüş trendinin üst bandı olmamız. Uzun vadeli grafikler etken insan ekonomik davranışların yönünü büyük ölçüde gösteriyor bunu değiştirecek olan şey yeni krizdir. Bu donemde bir yeni kriz olmadığına göre grafiğin tekrar aşağı dönmesi için tahvil azaltiminin başlaması gerekiyordu. Ve böyle oldu.

DOLAR çağı

Bir süredir yazamadigim  için az sayıdaki okurumdan özür diliyorum.
Ekonomik beklentilerimde bir değişme olmadıgı için yazmadım nitekim gelişmelerde bu yonde gelmeye devam ediyor. Dolar güçlenerek yoluna devam ediyor. Muhtemelen icinde bulundugumuz donemi dolar çağı olarak adlandirabiliz. Bu çağa Mayıs 2013'de girdik. Mayıs'da yazdığım yazıda 1.79'larda olan dolar için yuzde15lik bir yükseliş ongormustum. Şimdilerde ise bu donemin dolar çağı olabileceğini düşünüyorum.
Altın çağı başladığında gr altın yaklaşık 42 lira idi 110'a kadar gitti. Sonra hisse senedi çağı başladı. 48 binlerden 93 bine gitti o seviye bizdeki hisse senedi çağının kapandığı dönemdir. O günlerde dolar  çağı başladı diyebiliz.